historia starożytnej Sparty.
Dziś trudno stwierdzić jednoznacznie jak została założona. Pewne jest tylko to, że powstała na urodzajnych ziemiach doliny Eurotasu, a tereny te były zamieszkałe od bardzo dawna. Najwcześniejsze greckie poematy, które ukazują Grecję „przeddorycką” opisują Spartę jako królestwo Menelaosa – męża boskiej Heleny, której porwanie doprowadziło do trwającej dziesięć lat Wojny Trojańskiej. Homer mówi o Sparcie jako o bogatej, urodzajnej i gościnnej krainie. Sparta jaką znamy z późniejszych przekazów wyłoniła się z „Wieków Ciemnych” (X – VIII w. p.n.e.) w pełni ukształtowana ustrojowo, a w następnych wiekach można zauważyć tylko zacieśnianie obowiązujących reguł i zasad.